Sigarayı Bırakmak İçin 75 Binden Fazla Kişi Destek Aldı

Tütün ürünleri insan sağlığının yanı sıra çevre ve doğal kaynaklar üzerinde de ciddi tehdit oluşturmaktadır. Sağlık Bakanlığı'nca, tütünle mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda dijital ve saha temelli çalışmalar da sürdürülüyor.

Sağlık Bakanlığı'ndan Kapsamlı Sigara Bırakma Destekleri

"Online Sigara Bırakma Hizmeti" kapsamında vatandaşlar evlerinden ya da iş yerlerinden görüntülü görüşme yoluyla uzman desteği alabiliyor. Bu hizmetle kişiye özel bırakma planı hazırlanıyor, düzenli takip yapılıyor ve gerektiğinde yüz yüze poliklinik hizmetine yönlendirme sağlanıyor. Kamu kurumlarında uygulamaya alınan "Yerinde Sigara Bırakma Danışmanlığı" hizmetiyle de kamu personeline tütün ürünlerinin zararları ve sigara bırakma yöntemleri konusunda eğitim veriliyor.

Toplumda tütün ürünü kullanımının zararları konusunda farkındalık oluşturmak, sigara bırakma hizmetlerini tanıtmak ve sahada etkin bir danışmanlık modeli geliştirmek amacıyla "Tütünle Mücadele Timleri" ve "Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri" hayata geçirildi. Son bir yılda timler tarafından 832 bin 873 vatandaşa ulaşılırken, 331 bin 984 vatandaş ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı'na yönlendirildi. Ayrıca, 213 bin 443 vatandaşa mobil poliklinik ve saha timleri aracılığıyla danışmanlık hizmeti sunuldu.

Sigara Bırakma Polikliniklerinde Tedavi ve Takip

Sigara bırakma polikliniklerinde tütün bağımlılığı konusunda eğitim almış hekimler görev yaparken, tedavi süreçleri hekim değerlendirmesi doğrultusunda yürütülüyor. Tedavi kapsamında bilişsel-davranışsal yaklaşımların yanı sıra bilimsel etkinliği kanıtlanmış ilaçlarla destek sağlanıyor.

Poliklinik hizmetlerinin ve ilaç kullanım süreçlerinin takip edilmesi amacıyla geliştirilen Tütün Bağımlılığı Tedavisi İzlem Sistemi (TUBATİS), ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ile entegre şekilde çalışıyor. Böylece, hastalar hem hekim kontrolünde takip ediliyor hem de ALO 171 tarafından düzenli geri dönüş aramalarıyla bir yıl boyunca destekleniyor.

Yürütülen çalışmalarla sigara bırakma polikliniklerine başvuru oranları da arttı. 2024 yılında sigara bırakma polikliniklerine 81 bin 616 tekil hasta başvurusu yapılırken, toplam 150 bin 467 muayene gerçekleştirildi. 2025 yılında başvuru sayısı 2024'e kıyasla yüzde 112 artışla 173 bin 32'ye ulaşırken, toplam muayene sayısı 223 bin 993 oldu. 2026 yılının ilk dört ayında ise 75 bin 184 tekil hasta başvurusu yapılırken, toplam 105 bin 698 muayene gerçekleştirildi. Muayene sayısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53 virgül 6 artış yaşandı.

Tütünün Sağlık ve Çevre Üzerindeki Yıkıcı Etkileri

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tütünü "önlenebilir ölümlerin bir numaralı nedeni" olarak tanımlıyor. Dünya genelinde tütüne bağlı olarak her yıl sekiz milyondan fazla insan hayatını kaybediyor. Bu ölümlerin yedi milyondan fazlası doğrudan sigara içenlerde görülürken, yaklaşık bir virgül altı milyonu pasif etkilenim sebebiyle gerçekleşiyor. Sigara dumanı yedi binden fazla kimyasal madde içeriyor; bu maddelerden 250'sinin zararlı, 70'inden fazlasının kanserojen olduğu biliniyor. Sigara, kalp-damar hastalıklarından kansere, solunumdan üreme sağlığına kadar vücudun her organını olumsuz etkiliyor.

• Tüm akciğer kanseri ölümlerinin yüzde 85'inden sigara sorumludur.
• Tütün, dünya genelindeki kanser ölümlerinin yüzde 25'ine, yılda yaklaşık iki buçuk milyon ölüme yol açmaktadır.
• Sigara, koroner kalp hastalığı, felç ve periferik damar hastalığı riskini artırır; tütüne bağlı kalp-damar ölümleri tüm kardiyovasküler ölümlerin yüzde 12'sini oluşturur.
• Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ölümlerinin yaklaşık yüzde 80'i doğrudan sigara kullanımına bağlıdır.
• Kapalı alanlarda sigara dumanına maruz kalan 65 binden fazla çocuk her yıl solunum yolu hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Türkiye'de her 100 çocuktan 46'sı sigara dumanına maruz kalmaktadır.

Tütün, tarla, fabrika ve kullanım aşamalarının tümünde gezegene zarar veren tek tüketim ürünü olarak yer alıyor. DSÖ, tütün endüstrisinin çevresel etkisini "yıkıcı" olarak nitelendiriyor. Bu yıkıcı etkiler, küresel ölçekte ciddi çevresel sorunlara yol açmaktadır.

• Sigara üretimi için her yıl yaklaşık 600 milyon ağaç kesilmektedir.
• Küresel ölçekte yılda yaklaşık dört buçuk trilyon sigara izmariti çevreye bırakılmaktadır.
• Tütün tarımı dünya genelindeki ormansızlaşmanın yaklaşık yüzde 5'ine yol açmaktadır.
• Tütün tarlaları için her yıl yaklaşık 200 bin hektar orman alanı yok edilmektedir.
• Her bir sigara izmariti, 100 litre suyu kirletebilmektedir.
• Sigara üretimi zincirinin tamamı yılda 84 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salmaktadır.
• Sigara üretimi için yılda 22 milyar litre su harcanmaktadır.