ABD-İran Savaşı'nda Son Durum: Trump'tan Tahran'a Sert Barış Taslağı

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda üç ay geride kaldı. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması sonrası tüm dünyada tedarik ve enerji dengeleri altüst oldu. Taraflar kalıcı ateşkese odaklanmışken, bir türlü anlaşma sağlanamadı.

Trump'tan Tahran'a Yeni Barış Taslağı

Son olarak Donald Trump'ın Tahran yönetimine daha sert şartlar içeren revize edilmiş bir barış taslağı yolladığı ortaya çıktı. Trump, Hürmüz Boğazı ve uranyum şartlarını sık sık tekrarlayarak tehditler yağdırdı ve "ABD ve İran anlaşamazsa 'Savaş Departmanı' devreye girecek" dedi.

Bölgedeki Gerilim Tırmanıyor: Askeri Gelişmeler

• ABD askeri güçleri, İran limanına girmeye çalışan bir ticari gemiyi 'etkisiz hale getirdiğini' duyurdu.

• İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Şebaa Tepeleri ve Seluk Vadisi'ni işgal etmeyi hedefleyen bir operasyon başlattı.

• Katil İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki stratejik Beaufort Kalesi'ni işgal ettiğini açıkladı.

• İran, ABD ordusuna ait MQ-1 Predator tipi silahlı insansız hava aracını (İHA) karasuları üzerinde düşürdüğünü duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, savaşın sona ermesi için devam eden çabalar kapsamında İran'a daha sert şartlar içeren revize edilmiş bir barış çerçevesi önerisi gönderdi. The New York Times, Trump'ın taslak anlaşmanın unsurlarını değiştirdiğini ve bunu değerlendirilmesi için Tahran'a geri gönderdiğini bildirdi.

Yetkililer, Trump'ın İran varlıklarının serbest bırakılmasını içerebilecek maddeler konusunda endişelerini dile getirdiğini belirtti. Bu konu, daha önce eski Başkan Barack Obama döneminde müzakere edilen iki bin on beş nükleer anlaşmasıyla ilgili olarak eleştirdiği bir konuydu.

Raporda ayrıca, Trump'ın, Pakistan'dan yetkililerin de dahil olduğu aracılar aracılığıyla müzakere edilen ABD önerilerine İran'ın yanıt verme hızından hayal kırıklığına uğradığı belirtildi. Bir yetkili, revize edilen önerinin Tahran üzerinde baskıyı artırmayı ve daha önce İran Yüksek Lideri Mojtaba Khamenei'ye onay için sunulan bir çerçeveyi kabul etmeye teşvik etmeyi amaçladığını söyledi.

Müzakereler ve Gelecek Senaryoları

Ancak rapor, İran'ın üst düzey liderliği ile iletişimin zor olduğunu ve belgede ek değişiklikler yapılması durumunda daha fazla gecikme olasılığını artırdığını belirtti. İran'ın nükleer programının geleceği gibi daha tartışmalı konuların, sonraki müzakere turlarında ele alınacağı ifade edildi.

Axios haber sitesi, iki ABD yetkilisine atıfta bulunarak, Trump'ın hala bir anlaşmanın yakında sonuçlanmasını beklediğini ancak İran'ın nükleer maddeleriyle ilgili kritik gördüğü konularda daha güçlü maddeler talep ettiğini bildirdi. Trump'ın son revizyonları, iki taraf arasında birkaç gün sürebilecek başka bir müzakere turunu tetikledi.

Kıdemli bir ABD yetkilisi, Axios'a Trump'a İran'ın yanıt vermesinin üç gün sürebileceği bilgisinin verildiğini söyledi. Yetkili, "Gerçekten mağaralarda yaşıyorlar ve e-posta kullanmıyorlar" dedi.

Yetkili, "Bir anlaşma olacak. Ne zaman olacağına bakacağız. Başkanın istediğini alması için beklemeye hazırız. Bir hafta sürebilir. Daha az sürebilir. Daha fazla sürebilir. Haftanın dönüşünde bir şeyler elde etmeyi umuyoruz" diye ekledi. Trump, Cuma günü Beyaz Saray Durum Odası'nda üst düzey danışmanlarıyla savaşın sona erdirilmesi çabalarını tartışmak üzere iki saatlik bir toplantı yaptı.

Geçtiğimiz günlerde kaydedilen ve Cumartesi günü Fox News'ta yayınlanan bir röportajda Trump, Tahran'dan nükleer silah edinmeyeceklerine dair garantiler aldığını söyledi. Trump, "Buna katıldılar ve bu ilginçti" dedi.

Devamında, "Önce dediler ki: Nükleer silah üretmeyeceğiz, ben de dedim ki: Peki ya nükleer silah satın alırsanız? Şimdi ise diyorlar ki: Nükleer silah üretmeyeceğiz ve satın almayacağız" şeklinde konuştu. Trump, "Acelesi yok. Yavaş ama kararlı bir şekilde, istediğimizi elde ettiğimizi düşünüyorum. Eğer istediğimizi elde edemezsek, işler farklı bir şekilde ilerleyecek" dedi.

Amerikan Savunma Bakanı Pete Hegseth, Cumartesi günü, müzakerelerin başarısız olması durumunda Amerika'nın İran'a karşı savaşa geri dönebilme kapasitesine sahip olduğunu söyledi.