\n

Türkiye ve Nijerya Arasında Stratejik Ortaklık: Ekonomik ve Siyasi İlişkilerde Yeni Dönem

Türkiye Cumhuriyeti ile Afrika kıtasının en büyük ekonomilerinden biri olan Nijerya arasındaki ilişkiler, son yıllarda atılan kararlı adımlarla stratejik bir boyuta evriliyor. Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu’nun Türkiye’ye gerçekleştirdiği resmi ziyaret, iki ülke arasındaki diplomatik trafiğin en önemli halkalarından birini oluştururken, savunma sanayiinden enerjiye, ticaretten altyapı yatırımlarına kadar geniş bir yelpazede yeni iş birliği kapılarını aralıyor. Ankara ve Abuja arasındaki bu yakınlaşma, Türkiye’nin “Yeniden Asya” açılımına paralel olarak yürüttüğü “Afrika Ortaklık Politikası”nın en somut başarı hikayelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

İki ülke arasındaki münasebetler, sadece ikili düzeyde değil, bölgesel ve küresel ölçekte de büyük önem taşıyor. Nijerya, sahip olduğu devasa nüfus, zengin doğal kaynaklar ve Batı Afrika’daki belirleyici rolü ile Türkiye için kıtadaki en kritik ortaklardan biri konumunda bulunuyor. Türkiye ise teknolojik birikimi, müteahhitlik sektöründeki küresel başarısı ve savunma sanayiindeki yerli-milli hamleleri ile Nijerya’nın kalkınma hedeflerine en uygun partnerlerden biri olarak öne çıkıyor. Bugün gelinen noktada, iki ülke arasındaki siyasi irade, ekonomik verilerin çok daha ötesinde bir potansiyeli harekete geçirmeyi hedefliyor.

Ticari Diplomasi ve 5 Milyar Dolarlık Ticaret Hacmi Hedefi

Türkiye ile Nijerya arasındaki ekonomik ilişkilerin temel taşı, karşılıklı ticaret hacminin sürdürülebilir bir şekilde artırılması üzerine kurulu. Sahra Altı Afrika’da Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri olan Nijerya ile olan ticaret hacmi, son on yılda istikrarlı bir grafik çiziyor. Ancak her iki ülkenin ekonomi kurmayları, mevcut rakamların gerçek potansiyeli yansıtmadığı konusunda hemfikir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve mevkidaşı Bola Ahmed Tinubu arasındaki görüşmelerin odağında, ticaret hacminin kısa vadede 2 milyar dolara, orta vadede ise 5 milyar dolara çıkarılması hedefi yer alıyor.

Ekonomik iş birliğinin derinleşmesi için Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) bünyesindeki Türkiye-Nijerya İş Konseyi aktif bir rol üstleniyor. Türk yatırımcılar için Nijerya; üretim, montaj ve lojistik anlamında bir merkez olma özelliği taşıyor. Özellikle tekstil, gıda işleme, beyaz eşya ve mobilya sektörlerinde faaliyet gösteren Türk firmaları, Nijerya pazarında kalıcı hale gelmeye başladı. Nijerya’nın ithalata olan bağımlılığını azaltma ve yerli üretimi teşvik etme politikası, Türk şirketlerinin bu ülkede kuracağı fabrikalar ve teknoloji transferi ile örtüşüyor. Bu durum, “kazan-kazan” ilkesi çerçevesinde her iki ekonominin de büyümesine katkı sağlıyor.

Öte yandan, Nijerya’nın zengin maden yatakları ve enerji kaynakları, Türk enerji sektörü için stratejik fırsatlar sunuyor. Türkiye’nin enerji arz güvenliğini çeşitlendirme stratejisi kapsamında Nijerya’dan yapılan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatı kritik bir öneme sahip. Yeni dönemde bu iş birliğinin sadece ticaretle sınırlı kalmayıp, enerji altyapısının modernizasyonu ve petrol rafinerileri gibi alanlarda ortak yatırımlara dönüşmesi bekleniyor.

Savunma Sanayii ve Güvenlik İş Birliğinde Somut Adımlar

Türkiye ve Nijerya arasındaki ilişkilerin en dinamik ve hızlı gelişen alanlarından biri şüphesiz savunma sanayiidir. Nijerya, son yıllarda terörle mücadele ve sınır güvenliği konularında yaşadığı zorlukları aşmak için rotasını Türk savunma sanayii ürünlerine çevirmiş durumda. Türk yapımı insansız hava araçlarının (İHA ve SİHA) küresel ölçekteki başarısı, Nijerya ordusunun modernizasyon sürecinde Türkiye’yi öncelikli ortak haline getirdi.

Nijerya Hava Kuvvetleri’nin envanterine giren Türk İHA’ları, ülkenin kuzeydoğusunda faaliyet gösteren terör örgütlerine karşı yürütülen operasyonlarda çarpan etkisi yaratıyor. Sadece hava platformları değil, deniz kuvvetleri alanında da devasa projeler yürütülüyor. Türk tersanelerinde Nijerya Deniz Kuvvetleri için inşa edilen açık deniz karakol gemileri, Gine Körfezi’ndeki deniz haydutluğu ile mücadelede stratejik bir rol üstlenecek. Bu projeler, Türkiye’nin askeri gemi inşa kabiliyetinin Afrika pazarındaki gücünü tescilliyor.

Güvenlik iş birliği sadece araç ve mühimmat satışı ile sınırlı kalmıyor. İki ülke arasında askeri eğitim, tecrübe paylaşımı ve istihbarat koordinasyonu konularında kapsamlı protokoller uygulanıyor. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin terörle mücadeledeki engin tecrübesi, eğitim programları aracılığıyla Nijerya askeri personeline aktarılıyor. Bu durum, iki ülke arasındaki askeri güvenin en üst seviyeye ulaştığının bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Savunma sanayiindeki bu derinleşme, siyasi ilişkilerin de sarsılmaz bir zemine oturmasını sağlıyor.

Enerji, Altyapı ve Kalkınma Yardımlarında Stratejik Ortaklık

Nijerya, Afrika kıtasının en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip ülkelerinden biri olmasına rağmen, altyapı yetersizlikleri ve enerji dağıtımındaki aksaklıklar nedeniyle kalkınma hızını artırmakta zorlanıyor. Türk müteahhitlik sektörü, dünyadaki prestijli konumunu Nijerya’nın kalkınma hamlesine entegre etmeye kararlı. Havalimanı inşaatlarından otoyol projelerine, konut hamlelerinden enerji santrallerine kadar pek çok alanda Türk firmalarının imzası bulunuyor. Türk şirketlerinin projeleri zamanında ve yüksek kalitede teslim etme disiplini, Nijerya hükümeti nezdinde büyük takdir topluyor.

Kalkınma yardımları ve insani diplomasi alanında ise Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) ile Türkiye Maarif Vakfı önemli görevler icra ediyor. TİKA’nın tarım, sağlık ve mesleki eğitim alanındaki projeleri, Nijerya halkının refah seviyesinin yükseltilmesine doğrudan katkı sağlıyor. Özellikle tarımsal modernizasyon projeleri, Nijerya’nın gıda güvenliğini sağlaması açısından hayati önem taşıyor. Türkiye Maarif Vakfı ise eğitim alanındaki faaliyetleri ile iki ülke arasında kültürel bir köprü kurarak, geleceğin lider kadrolarının yetişmesine destek veriyor.

Sonuç olarak, Türkiye ve Nijerya arasındaki ilişkiler, dönemsel çıkarların ötesinde, uzun vadeli bir stratejik ortaklık vizyonuyla şekilleniyor. Nijerya Devlet Başkanı Tinubu’nun ziyaretiyle ivme kazanan bu süreç, savunma sanayiinden ticarete kadar her alanda somut çıktılar üretmeye devam edecektir. Türkiye’nin Afrika’daki varlığı, Nijerya gibi güçlü ortaklarla pekişirken; Nijerya da Türkiye’nin teknolojik ve ekonomik desteğiyle bölgesel liderlik konumunu güçlendirmektedir. Bu sinerji, sadece iki ülkenin değil, tüm Afrika kıtasının istikrar ve refahına hizmet eden bir model olma potansiyeli taşımaktadır.