\n

Türkiye ve Nijerya Arasında Stratejik İş Birliği: 9 Yeni Anlaşma İmzalandı

Türkiye Cumhuriyeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkiler, gerçekleştirilen üst düzey ziyaret ve imzalanan kritik anlaşmalarla yeni bir ivme kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu’nun huzurunda düzenlenen resmi törenle, iki ülke arasında savunma sanayiinden enerjiye, eğitimden kültüre kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan 9 yeni iş birliği protokolüne imza atıldı. Bu gelişme, Türkiye’nin Afrika kıtasındaki “stratejik ortaklık” vizyonunun en önemli halkalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Başkentte gerçekleştirilen ikili ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen imza töreni, iki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması ve bölgesel güvenlik konularında ortak hareket edilmesi kararlılığını bir kez daha teyit etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, tören sonrası yaptığı açıklamalarda Nijerya’nın Afrika kıtasındaki stratejik önemine vurgu yaparak, imzalanan anlaşmaların her iki halkın refahına doğrudan katkı sağlayacağını belirtti. Nijerya Cumhurbaşkanı Tinubu ise Türkiye’nin teknolojik ve endüstriyel birikiminden faydalanmanın Nijerya’nın kalkınma hedefleri için kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Savunma Sanayii ve Güvenlik Alanında Stratejik Ortaklık

İmzalanan 9 anlaşma arasında en dikkat çekici başlıkların başında savunma sanayii ve güvenlik iş birliği protokolleri geliyor. Türkiye’nin son yıllarda savunma teknolojilerinde elde ettiği küresel başarı, Nijerya hükümetinin de yakın takibinde bulunuyor. İmzalanan yeni protokoller çerçevesinde, Nijerya’nın terörle mücadele kapasitesinin artırılması amacıyla insansız hava araçları (İHA), zırhlı araçlar ve deniz platformları gibi alanlarda teknoloji transferi ve ortak üretim imkanları masaya yatırıldı.

Nijerya, Batı Afrika bölgesinde Boko Haram ve diğer silahlı gruplarla mücadele ederken, Türkiye’nin terörle mücadele konusundaki derin tecrübesinden faydalanmayı hedefliyor. Bu kapsamda askeri eğitim iş birliği anlaşmalarının kapsamı genişletilerek, iki ülke orduları arasında personel değişimi ve ortak tatbikat programlarının artırılması kararlaştırıldı. Savunma sanayii alanındaki bu iş birliği, sadece askeri teçhizat alımını değil, aynı zamanda Nijerya’nın yerel savunma sanayii altyapısının güçlendirilmesini de içeriyor. Uzmanlar, bu adımın Türkiye’nin Afrika’daki savunma ihracatını orta vadede ciddi oranda artıracağını öngörüyor.

Ekonomik İlişkiler ve 5 Milyar Dolarlık Ticaret Hedefi

Ekonomi ve ticaret, Türkiye-Nijerya ilişkilerinin temel sütunlarından birini oluşturmaya devam ediyor. Nijerya, Afrika kıtasının en büyük ekonomilerinden biri ve en kalabalık nüfusuna sahip ülkesi olarak Türk yatırımcılar için devasa fırsatlar barındırıyor. İmza töreninde vurgulanan en önemli hedeflerden biri, mevcut ticaret hacminin kısa sürede 5 milyar dolar seviyesine çıkarılması oldu. Bu doğrultuda, yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ile çifte vergilendirmenin önlenmesi gibi teknik engellerin kaldırılmasına yönelik ek protokoller devreye alındı.

Özellikle enerji sektöründe imzalanan anlaşmalar, Nijerya’nın zengin doğal gaz ve petrol kaynaklarının işlenmesi ve uluslararası pazarlara ulaştırılması noktasında Türk şirketlerine önemli roller tanımlıyor. Türkiye’nin enerji diplomasisi ve boru hattı projelerindeki tecrübesi, Nijerya’nın enerji altyapısının modernizasyonu için bir model teşkil ediyor. Ayrıca, inşaat ve müteahhitlik sektöründe faaliyet gösteren Türk firmalarının, Nijerya’nın ulaştırma ve konut projelerinde daha aktif rol alması bekleniyor. Tarım teknolojileri alanında imzalanan iş birliği zaptı ise gıda güvenliği konusunda her iki ülkenin de ortak projeler geliştirmesinin önünü açıyor.

Eğitim, Kültür ve Sosyal Alanlarda Kurumsal İş Birliği

Diplomatik ilişkilerin sadece ekonomik ve askeri düzeyde kalmaması, toplumsal bağların da güçlendirilmesi amacıyla eğitim ve kültür alanlarında da önemli adımlar atıldı. İmzalanan 9 anlaşma içerisinde yer alan eğitim protokolleri, iki ülke arasındaki öğrenci değişim programlarının artırılmasını ve akademik iş birliklerinin kurumsallaşmasını hedefliyor. Türkiye Bursları kapsamında daha fazla Nijeryalı öğrencinin Türkiye’de yükseköğrenim görmesi teşvik edilirken, Türk üniversitelerinin Nijerya’da araştırma merkezleri açması gündeme getirildi.

Kültürel etkileşimi artırmak amacıyla Yunus Emre Enstitüsü ve TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı) üzerinden yürütülecek projelerle, iki halk arasındaki tarihi ve kültürel bağların modernize edilmesi amaçlanıyor. Sağlık alanında imzalanan iş birliği anlaşması ise özellikle pandemi sonrası dönemde sağlık sistemlerinin dayanıklılığının artırılması, ilaç üretimi ve tıbbi cihaz tedariki konularında ortak çalışmaları kapsıyor. Türkiye’nin “Şehir Hastaneleri” modeli ve sağlık turizmindeki başarısı, Nijerya heyeti tarafından ilgiyle karşılanan konular arasında yer aldı.

Sonuç olarak, Türkiye ve Nijerya arasında imzalanan bu 9 anlaşma, iki ülkenin birbirini sadece birer ticari ortak değil, aynı zamanda uzun vadeli stratejik müttefik olarak gördüğünün bir kanıtı niteliğindedir. Afrika kıtasının yükselen gücü Nijerya ile Avrasya’nın kilit ülkesi Türkiye arasındaki bu yakınlaşma, bölgesel dengeleri etkileyecek potansiyele sahiptir. Önümüzdeki dönemde, bu anlaşmaların sahaya yansımaları ve ortak projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte, Türkiye-Afrika ortaklık modelinin en başarılı örneklerinden birinin sergilenmesi beklenmektedir. Her iki lider de görüşmelerin sonunda, alınan kararların takibi için ortak komisyonların periyodik olarak toplanması talimatını vererek, sürecin kağıt üzerinde kalmayacağının mesajını verdi.